كرد . » « 1 » گويد ، آنگاه براى ايراد خطبه برخاست و پس از حمد و ثناى خداوند چنين فرمود : اما بعد ، چون خداوند پيامبر خويش را به سوى خود فرا برد ، با خود گفتيم ما افراد خانواده و گروه اصلى و اولياى او و وارثانش و سزاوارترين افراد به او هستيم و هيچ كس با ما در مورد جانشينى ستيزه نخواهد كرد . در همان حال كه چنان مىگفتيم ، منافقان به حركت در آمدند و جانشينى پيامبرمان را از دست ما بيرون كشيدند و به غير ما دادند و به خدا سوگند اگر بيم تفرقه ميان مسلمانان و وحشت برگشت آنان به كفر نبود ، تا آنجا كه مىتوانستيم در تغيير آن كوشش مىكرديم . اكنون اى مسلمانان ! شما خود كار خودتان را به ما واگذاشتيد [ و ما را به حكومت برگزيديد ] و طلحه و زبير هم همراه ديگران با من بيعت كردند ، سپس به بصره رفته‌اند تا جماعت شما را به تفرقه بيندازند و فتنه‌انگيزى كنند . پروردگارا ! آن دو را در قبال مكر و خدعه‌اى كه نسبت به اين امت مىكنند و به سبب سركشى ، فروگير . در روايت ديگرى - غير از كتاب فوق - متن اين خطبه چنين است : « اما بعد ، چون خداوند پيامبر خويش را قبض روح كرد ، با خود گفتيم ما خاندان و وارثان و عترت اوييم و كسى در جانشينى او با ما ستيزه نمىكند و بر حق ما طمع نمىبندد و ناگاه قوم ما خود را در برابر ما قرار دادند و جانشينى پيامبرمان را از ما غصب كردند و حكومت از آن ديگران شد و ما در زمرهء مردمان ناتوان در آمديم كه اشخاص ضعيف بر ما طمع بستند و اشخاص زبون بر ما عزت فروختند . چشمانى از ما بر آن گريست و سينه‌ها تنگى گرفت و دلها بىتابى كرد و به خدا سوگند اگر بيم پراكندگى و برگشتن مسلمانان به كفر نمىبود و بيم آنكه به دين زيانى برسد نبود ، رفتار ما با آنان غير از اين بود . فرمانروايانى حكومت را به دست گرفتند كه براى مردم خيرانديش نبودند ؛ و سپس شما اى مردم ! مرا از خانه‌ام بيرون آورديد و با من بيعت كرديد ، با آنكه خوش نمىداشتم كار شما را بر عهده بگيرم و با زيركى مىدانستم در دل بيشتر شما چه مىگذرد . اين دو مرد هم نخستين كسانى بودند كه با من بيعت كردند و شما خود اين موضوع را مىدانيد ، اكنون پيمان‌شكنى و مكر كردند و همراه عايشه به بصره رفتند تا جماعت شما را پراكنده كنند . تا آخر . . . » در جلوگيرى از دفن جسد امام حسن ( ع ) كنار مرقد جدش ، عايشه سخنانى

--> ( 1 ) آيهء 10 سورهء 48 ( الفتح ) . م